Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu

İdrar yolu enfeksiyonları böbrekler, böbrekten mesaneye kadar inen kanallar(üreter), idrar.....

İdrar yolu  enfeksiyonları böbrekler, böbrekten mesaneye  kadar  inen  kanallar(üreter), idrar  torbası(mesane) ve idrar torbasından  idrarı  dışarı  taşıyan  kanalın(üretra) daha çok bakteriler olmak üzere, çeşitli  mikroplarla iltihaplanmasıdır. Kız  çocuklarda  üretranın  erkeklere  göre  daha  kısa  olması  ve  makata  yakınlığı  dolayısıyla  özellikle  1-2  yaştan  sonra  10  kat  daha  sık  görülür.  Genellikle,  halk arasında  koli  basili  diye  bilinen,  dışkıda  oldukça  bol  miktarda  bulunan  Escheria  coli  isimli  bakteri  etkendir. Ancak  başka  birçok  bakteri  de  idrar  yolu  enfeksiyonuna  yol  açabilir.

  Birlikte  ateş  olduğu  zaman  daha  çok  böbreklerin  etkilendiğini,  ateş  olmadığı  zaman  mesane  ve  üretranın  etkilendiğini  düşünürüz.  Yani  kısaca  ateşli  bir  idrar  yolu  enfeksiyonunu daha  ciddiye almak  zorundayız.  Ateş  dışında  idrar  yolu  enfeksiyonlarında  idarar  yapaken  yanma,  sık  ve  az,  kesik  kesik  idrara  çıkma  gibi  tipik  beliritler  olabildiği  gibi,  kusma,  karın  ağrısı,  böğür  ağrsı,  kilo  alımında, büyümede  yavaşlama  gibi  belirtiler  de  görülebilir. Bazen  de  rutin  bir  tarama  sırasında  hiçbir  belirti  olmadan  da  idrar  tahliliyle  tanı  konması  da  mümkündür.

  İdrar  yolu  enfeksiyonu  normal  şartlarda  uygun  antibiotik  tedavisi  ile kolaylıkla  tedavi  edilebilen  bir  hastalıktır. Bazen  antibiotiklere  direnç  olabileceğinden  tedaviye  başlamadan  önce  bir  idrar  kültürü  ve  antibiogram  testi  aldırmak,  tedavinin  ileride başarısız olmasını  önleyecektir.  Ancak  bazı  bireylerde, özel  nedenlerle, herşeye rağmen idrar  yolu  enfeksiyonları    tekrarlayabilir.

  Tekrarlama  riskini  nasıl  anlayabiliriz?

              -                İlk 6  aydaki  ufak  bebeklerde  idrar  yolu  enfeksiyonu  oluyorsa.

-                Cinsel  organlarda  dışarıdan  görüklen  bir  anormallik  varsa.

-                Erkek  çocuklarda  sünnet  derisi  darsa. 

-                Tespit  edilmiş  bir  böbrek  veya  mesane  taşı  varsa.

-                Eşlik eden  kabızlık  varsa.

-                Hiçbir  risk  faktörü  olmadan  da,  bir  kez  idrar  iltihabı geçiren  bir  çocuğa  belli  aralarla  idrar  tahlili  kontrolü  yaparak da  tekrar  riski  saptanabilir. 

  Tekrarlayan  idrar  yolu  enfeksiyonu  varsa  ne  yapabiliriz?

  İdrar yolu enfeksiyonunun  tekrarlaması  ne  gibi  sakıncalar  doğurur,  dilerseniz öncelikle  bu  sorunun  cevabını  vererek  işe  başlayalım. Farkedilsin  veya  farkedilmesin  arka  arkaya  idrar  iltihabı  geçiriyor  olmak, zaman içinde böbrekleri  bozarak  ileride  yüksek  tansyon  hatta,  böbrek  yetmezliği  ile  diyalize  bağımlı  kalınmasına  neden  olabilir.

Bu  tür  durumlarda  mutlaka  bir  idrar  yolları  ultrasonu  yaptırıp bir  taş veya    doğuştan  gelen  bir  şekil  bozukluğu  olup olmadığı  araştırılmalıdır.  Kanda  üre  ölçümleri  ile  böbrek  fonksiyonları  değerlendirilmeli, sintigrafi  ile  böreklerin  olaydan  ne derece  zarar  gördüğü  araştırılmalıdır.       

Bu  sorunun  tekrar etmesinde  en  sık  sebeplerden  biri  de, vezikoureteral  reflü (VUR) diye  adlandırılan,  idararın    mesaneden  yukarı,  böbreklere  kaçması  olayıdır. Halk  arasında  işeme  filmi  veya  sondalı  film  diye  tabir  edilen,  voiding sistoureterogram çekerek bu sorun anlaşılabilir. Bazı  bireylerde    böbrekten  mesaneye  inen  kanalın,  mesane  duvarına  girdiği  yerde  doğuştan  gelen  bir  anormallik  dolayısıyla,  işeme  esnasında idrarın  tamamının  aşağı  akması  gerekirken, bir kısmı yukarı böbreklere  doğru  kaçmaktadır.  Bu  durum  zamanla  idrar  kanallalarını  genişletip  şeklini  bozmakta,  daha  ileri  aşamlarda    böbrek  fonksiyonlarını bozarak  böbrek  yetmezliğine  yol  açmaktadır. Nefroloji  kliniklerindeki  diyaliz  hastası  çocukların yarısında  sebep  geri  kaçak  ve  bunu    sonucunda  farkedikemeden  tekraralayan  idrar  yolu  enfeksiyonları geçirilmesidir.   

Reflü  tedavisi,  derecesine  ve takibine  göre  yapılır. Evre  4-5 genellikle  direk  ameliyat ile  tedavi  edilir. Daha  düşük  derecedekilere  6  ay  sürelerle  koruyucu  devamlı  antibiotik(normal  dozun yarısı)  tedavisi  vererek,  6  ayda  bir  film  tekrarları,  ayda  bir  idrar  tahlil  ve  kültürleri    yapılır.  Reflü  derecesi  azalıyorsa  bu  şekilde  devam  edilir,  reflü  derecesi artıyorsa  yine  ameliyat  gerekebilir. Bu  kararları  genellikle  bir  nefrolog(böbrek  hastalıkları  uzmanı) ve  ürolog(bevliye  uzmanı) birlikte  vermelidir.

Özetle  çocuğunuz  1  kez  bile  idrar  yolu  enfeksiyonu  geçirse  ve  hiçbir  şikayeti  olmasa  bile, idrar  tahlilleri  ve  gereğinde  kültürleri  1-2  yıl  boyunca  3  ayda  bir,  ne  zaman  sebepsiz  ateş,  kusma,  karın  ağrısı veya  tipik  idrar  yolu  enfeksiyonu  belirtlileri  olursa  da, her  seferinde  üşenmeden  tekrarlanmalıdır.  Çünkü hastalığın  tekraraladığının  tespit  edilmesi  hayat  kurtarır.

                                                                                                                                                                                                                  Uzm. Dr. Anıl Yeşildal

Bu içerik 2302 kez okundu

İçeriğin Orjinal Hali
http://www.doktoramcam.com/Makale/152/%C4%B0DRAR-YOLU-ENFEKS%C4%B0YONLARi.aspx

Etiketler: Diyaliz,böbrek yetmezliği,idrarda yanma,idrar yolu enfeksiyonu,idrar iltihabı,böbrek iltihabı,böbrek nakli