Çalıştay ve tanımsızlık

 Alevi toplumunun sorunlarının cumhuriyet tarihi boyunca ilk kez ele alınması sevindirici olmakla birlikte bu adımın Anayasa mahkemesi tarafından ‘laikliğe aykırı davranışların odağı’ olduğu belirtilen bir partinin iktidarında ele alınması düşündürücü.

 

Elbette ki önemli olan Alevilerin sorunlarının çözüme ulaştırılması için somut bir adımın atılması. Ancak bu adımın hükümet ve Aleviler açısından ne derece gerçekçi olduğu bir muamma. Toplumsal sorunun çözümü için tarafların bir araya gelmesi kadar önemli olan tarafların bu konuda hazırlıklı olması. Ne yazık ki hükümet ve Alevi örgütlenmelerinin hazırlıklı olmadığı göze çarpıyor.

 

Bundan ötürü benim açımdan, çalıştayın dağın fare doğurmasından öteye geçemeyeceği öngörülen bir durumdu. Nitekim ilk oturum sonrası öngörünün doğruluğu teyit edildi. Çalıştayın ve tarafların çözümde tıkanacakları konuların merkezinde Aleviliğin tanımının  olacağını düşünüyordum ki basına yansıyan açıklamaların derinliğinde bunu net olarak gözlemledim.

 

Fakat şunu da belirtmek gerekiyor ki bir araya gelmeyen veya gelemeyen Alevi örgütlenmelerinin bir araya gelmesini sağlayanda çalıştay oldu. Hubyar Sultan Alevi Kültür Derneği Başkanı Ali Kenanoğlu’nun, İzzettin Doğan’ın bazı fikirlerini yanlış anladıklarını toplantıda fark ettiklerini söylemesi bunun bariz bir örneği.[1]

 

İlk oturumun birinci gününde bazı ortak noktalarda birleşmiş olan örgütlerin, ikinci günkü oturumda ortak noktalarda buluşamadı.[2] Özellikle kimi delegelerin Aleviliğin tanımının yapılmasını istemesi ile ortaya çıkan durum aslında ayrılıkların derinliğinin işaretiydi.

 

İlk oturum sonucuna baktığımda, 3 Aralık 2008 tarihli ‘Her sakallı Dede sayılmasında’ yazımda[3] değindiğim konularda ne kadar haklı olduğu görmekteyim. Yazıda genel olarak talep ve çözüm önerilerinin analizlerinin yapılmadan ortaya çıkılmasının sorun olacağını belirtmekteydim. Bununla kalmayıp en basitinden Aleviliğin tanımı, inançsal yaklaşımı, konumu konusunda dağınıklığın giderilmesi, bütün Alevi örgütlenmelerinin katılımı ile oluşturulacak kanaat kurulunun, açılımda karşı karşıya kalınacak olan bazı soruların cevabını önceden deklere edilmesi gerektiğini ifade etmiştim. En azından bütünlük adına Alevi örgütlenmelerince oluşturulması gereken temsilciler ve kanaat kurullarının konunun üzerinde durması gerektiğini de belirtmiştim.

 

Altı oturumluk değil isterseniz yüzlerce oturumluk çalıştaylar düzenlense de özellikle de kanat kurulu oluşturulmadan ve de Aleviliğin genel bir tanımı yapılmadan sonuç alınamayacağı kesin. Çünkü sorunların çözümünde düğüm noktasını Aleviliğin genel tanımı ve dolayısıyla sistem içerisinde oturtulacağı konum yer almaktadır. 

 

 

 

Örgütlenme yapısı konusunda üzerinde durulması gereken bir başka husus ise temsil yetkisidir. 35 örgütten temsilcinin yanı sıra Velayettin Ulusoy ve bazı Alevi dedelerinin çağrıldığı çalıştay sırasında ABF genel başkanı Ali Balkız’ın, katılımcıların hangi kıstaslarla ve neye göre belirlendiğini anlayamadığını ve ‘temsil kabiliyeti olmayan kimi yapıların' katılımcılar arasında bulunduğunu belirtmesi ilginçtir.[5]

 

 

 

 

 

İkinci oturum öncesi çalıştaya katılan Alevi temsilcilerin bir araya gelmesi, Alevi toplumu için öncelikle sorunları ve çözüm önerilerini belirlemesi kadar ortak bir Alevilik genel tanımlaması yapmaları gerekmekte. En azından AABF Dedeler Kurulunca kabul edilen ve özetle ‘Allah, Muhammed, Ali kutsallığını kalbinde taşıyan,İslam dinini kendine göre – Sünni inancının dışında – yorumlayan” şeklindeki Aleviliğin genel tanımlamasını kabul etmeleri bir adım olacaktır.[7] Yoksa Doğan Heper’in dediği gibi ‘Ne kadar Alevi varsa o kadar Alevilik var” sonucu ortaya çıkar ki buda yukarıda ifade etmeye çalıştığımız üzere çözümü değil çözümsüzlüğü getirir.[8]

 

Ali Polat / 11.06.2009