Mardin'de bayram / Paskalya çöreği: İkliçe

Bayramlar birlik ve beraberliğin pekiştiği, mutluluk ve sevinç dolu kutlu günlerdir. Bu özel günleri

SEVİM UÇAR AYANOĞLU : BAHAR SÜRGÜNLERİ  ZEKERİYA EFİLOĞLU : EĞİTİM HER KAPIYI AÇAR

Ayten DİRİER

Bayramlar birlik ve beraberliğin pekiştiği, mutluluk ve sevinç dolu kutlu günlerdir. Bu özel günlerin yemekleri de özgün ve tatlı ağırlıklıdır. Mardin gibi dinlerin ve dillerin harmanlandığı kozmopolit kentlerde yemek konusunda her zaman bazı inceliklerle karşılaşılır. Bayram sevinciyle yoğrulan ikliçe denilen çörek, bayramlar dışında Taziye törenleri bitiminde okutulan Mevlidlerde de yaygın olarak yapılır. Sevinç ve keder farklı kavramlardır. Bu iki duygunun yaşandığı bayram ve yasın sembolü nasıl ikliçe olur? Burada ince ve derin düşüncenin varlığını görüyoruz. Mevlidlerde önce mırra ikram edilir, konuklar ayrılırken özel olarak paketlenmiş ikliçe ellerine tutuşturulur.

 Mırra birkaç kez demlenerek hazırlanan, kulpsuz fincanlarda özel sunumla ikram edilen acı kahvedir. Kahvenin katıksız birkaç kez demlenmesi acının büyüklüğünü fincanın kulpsuz olması bir desteğin, dayanağın yitirildiğini şeker ve çöreğin ikramı ise, acıyı paylaşanın ağzının tatlanması, ölenin ruhunun şad olması dileğinin bir yansımasıdır. Ölen gençse çöreğini genelde çocuklar yer, çünkü yetişkinler o acıyı derinden hissettiklerinden tatmazlar bile… Yaşlıların çöreğini ise, bir Fatiha okuduktan sonra herkes yer…

 İkliçe yapmak zaman ve özen ister. Genelde birgün önce gece hamur yoğrulur, ertesi sabah fırına gönderilir. Fırıncı tezgahında hamur parçaları 20x30 ebadında kasmus denilen parçalara bölünür. Üzeri tahtadan yapılmış özel motifler veya bardak dibi/ağzıyla süslenerek, yumurta sürüldükten sonra fırının ocağında pişirilir. Mevlidlerde kasmus yapılırken, bayramlarda genelde ka’ke denilen kıvrımlı gevrek veya saç örgüsü şekli verilerek pişirilir.Taş fırınlarda pişenin tadı çok güzel olur. Bir fırının önünden geçerken tarçın yoğunluklu baharat kokusu genzinize dolarsa bilin ki, ikliçe pişiriliyor. O kokuyu damağınıza, çay saatlerinde midenize sindirmek istiyorsanız, buyurun evde denemeye…

 *İ K L İ Ç E*

*MALZEME

-2 bardak süt + 1 bardak su

-1 su bardağı şeker + 1 bardak pekmez

-1 su bardağı sıvı veya 1 paket katı yağ

 (Eskiden taraf denen kuyruk yağı da katılırdı)

-1 yemek kaşığı  tarçın

-1 tatlı kaşığı  yeni bahar

-1 çay kaşığı  karanfil tozu*

-1 tatlı kaşığı  rezene tozu*

-1 tatlı kaşığı mahlep*

-1 tutam Şahfe(kocakarı saçı/perçemi)*

-1 parça yaş maya(fırından alabilirsiniz) veya 1 paket kabartma tozu

-1 çimdik tuz

-Aldığı kadar un(1kg)

-1 kase fındık veya ceviz kırığı*

*Üzerine

-1 yumurta sarısı

-1 yemek kaşığı çörek otu(karaca otu/bereket otu),susam*

 * işaretlileri koymasanız da olur.

 *HAZIRLIK 

-İlk olarak 1 bardak sıcak suda şahfe ıslatılır.(Bugün pek kullanılmıyor. Yengem Bedia Ayanoğlu, “içli köftelerde kişniş nasıl farklı bir tad veriyorsa, çörekte de şahfe aynı özelliğe sahip” deyince, aktarlardan bulup kullanmaya başladım.)

-Ilık süt ve şeker geniş bir kapta iyice karıştırılır.

-Şahfe suyu süzülerek katılır.

-Yağ,tarçın,yenibahar, karanfil,rezene,mahlep, tuz eklenir.

-Un ve kabartma tozu/maya eklenip normal bir hamur elde edilir.

-Arzuya göre fındık veya ceviz kırığı da hamura en son eklenebilir.

-Hamurun üstü bez  ve battaniye ile örtülüp, 5-6 saat mayalanması sağlanır.

-Fırında pişirilecekse, hamur kabı yumurta ve çörek otuyla gönderilir.

-Evde pişirilecekse kıvrımlı gevrek veya üç parçalı saç örgüsü şekli verilerek, yağlı fırın tepsisine dizilir.

-Üzerine yumurta sarısı sürülerek, çörek otu serpilir.

-Önceden ısıtılmış fırında önce 200, kabarınca 150 derecede üzeri kızarıncaya kadar pişirilir.

*Yarasın…

*Güzellikle bezenmiş birlik, beraberlik duygusunun pekiştiği geçmişi aratmayacak mutlu, huzurlu bir KURBAN BAYRAMI dileğiyle…

Bu içerik 1957 kez okundu

İçeriğin Orjinal Hali
http://www.aytendirier.com/blog/blog.asp?id292

Etiketler: bayram,kutlu gün,tatlı,mırra,İKLİÇE